اصول کلی و اساسی در آموزش و تمرین کاراته
به طور کلی اصول تمرینات در کاراته بر ۴ پایه استوار و برنامه ریزی می گردد:
۱) کیهون و بیسیک : به مجموعه تکنیکهای پایه و اساسی گفته می شود که مقدمه کلی برای فهم کاراته می باشد و کاراته کاها باید ابتدا این مقطع را آموزش دیده و تمرین نمایند تا به مهارت و اجرای اصول اساسی آنها واقف گردند
۲) کاتا : فرم، قالب. اجرای یک سری مجموعه تکنیکهای خاص در یک چهارچوب خاص و در مسیری معین (آمبوسن) با فلسفه و هدفی مشخص اجرا می گردد (در اصل کاتا اجرای تکنیک در یک نوع مبارزه با حریفان فرضی ست که تمام جوانب مبارزه و مقابله با چندین حریف را می سنجد)
۳) بونکای کاتا : آنالیز و درک مقهموم اساسی کاتاها (یک نوع دفاع شخصی می باشد)
۴) کومیته: مبارزه حریفان با یکدیگر
۱) کـیـهـون
کیهونها در کاراته شیتوریو به سه مجموعه کلی تقسیم می شوند. که عبارتند از :
۱-۱) تاچی کاتا: قالبها و فرمهای ایستادن و استقرار
۱-۲) زوکی وازا (ته وازا) : مجموعه تکنیکهای دست.
۱-۳) اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی.
۱-۴) گری وازا (آَشی وازا): مجموعه تکنیکهای پا
۱-۱) تاچی کاتا
این مجموعه به استقرارها و فرمهای ایستادن گفته می شود که خود شامل دو قسمت می باشد:
استقرارهای طولی.
استقرارهای عرضی.
۱-۲) زوکی وازا یا ته وازا :
این مجموعه شامل سه قسمت کلی می گردد:
زوکی وازا: مجموعه تکنیکهایی که در یک خط راست به سوی حریف اجرا می شود.
اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای ضربه ای دورانی.
ته وازا: مجموعه تکنیکهای دست که متفاوت با روشهای فوق می باشند.
زوکی وازا
کنزوکی وازا: مجموعه تکنیکهایی ضربه مستقیم که با دست گره کرده و مشت شده اجرا میشود.
هیراکنزوکیوازا: مجموعه تکنیکهایی ضربه مستقیم که با دست نیمه گره کرده اجرا میگردد.
تیشو زوکی وازا: مجموعه تکنیکهایی ضربه مستقیم که با کف دست اجرا می گردد ( دست باز).
سی ریتو زوکیوازا: مجموعه تکنیکهایی ضربه مستقیم که با لبه پائینی و خارجی دست باز اجرا میگردد.
شوتوزوکیوازا: مجموعه تکنیکهایی ضربه مستقیم که با لبه خارجی دست باز اجرا میگردد.
توبی زوکی وازا: مجموعه تکنیکهایی ضربه مستقیم که به صورت پرشی اجرا می گردد که تقریباً شامل کلیه تکنیکهای فوق میگردد.
تـه وازا
ناکا داکا ایپونکنوازا: مجموعه تکنیکهایی که با بند دوم انگشت وسط اجرا میگردد.
هیتوساشایوبی ایپونکن وازا: مجموعه تکنیکهایی که با بند دوم انگشت اشاره اجرا میگردد.
اویایوبیایپون کن وازا: مجموعه تکنیکهایی که بند میانی انگشت شست اجرا میگردد.
نوکیته وازا: مجموعه تکنیکهایی که با سر انگشتان اجرا میگردد.
باسامی وازا: مجموعه تکنیکهای چنگال خرچنگ.( هیرا و یوبی )
هیجی ته وازا: مجموعه تکنیکهای ضربات آرنج.
توبی ته وازا: مجموعه تکنیکهای فوق که به صورت پرشی اجرا میگردد.
اوچی وازا
اوچی به معنی دوران و چرخش میباشدکه ۱۴ نوع آن عبارتند از :
کنتسویی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با لبه خارجی مشت (مشت چکشی)
اورا اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با پشت مشت.
هایشو اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با پشت دشت باز.
کوماده اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با داخل دشت نیمه مشت (پنجه خرس).
تیشو اوچی وازا : مجموعه تکنیکهای دورانی با انتهای کف دست.
شوتو اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با لبه خارجی دست باز (تیغه شمشیر)
سی ریتو اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با لبه خارجی و پائینی مچ دست (پیشانی گاو)
هایتو اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با لبه داخلی دست باز.
کیتو اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با مفصل داخلی انگشت شست.
جوکوکن اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با بالای مچ خمیده.
گه کوکن اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با پائین مچ خمیده.
کی کو اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با مجموع انگشتان دست (منقار پرنده)
کوته اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی با سائد.
توبی اوچی وازا: مجموعه تکنیکهای دورانی بالا به صورت پرشی.
۱-۳) اوکه وازا
این مجموعه به کلیه حرکات دفاعی اطلاق میگردد.
که خود شامل ۸ روش و مسیر اجرایی دفاعها تقسیم می گردد که عبارتند از:
بارای اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی انحرافی.
گدان اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی قسمت پائین بدن.
یوکو اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی از داخل به خارج.
اوچی اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی از خارج به داخل.
جودان اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی قسمت بالای بدن.
ساسائه اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی دو دستی.
سوکوئی اوکه وازا: مجموعه تکنیکهای دفاعی جارو کننده.
آشی اوکه وازا
مجموعه تکنیکهای دفاعی که با پا اجرا می گردد.
آشی ساباکی
اوی آشی: قدم گذاشتن.
یوری آشی: قدم لیز.
سوگی آَشی: پای دنباله رو- قدم دنباله رو.
می کی آشی هی: کشش پا، قدم کششی.
راکی آشی هی: قدم باز- باز کردن به طرفین.
راکی یوسه آشی هی: رفتن به طرفین به حالت ساده.
راکی کوسا آشی هی: باز کردن پا، باز شدن ضربدری و رفتن صلیبی شکل.
اُکوری آشی: قدم دوبل.
ماواری آشی: قدم چرخشی، پای دور زدن.
توبی آشی: جهش، قدم پرشی.
۱-۴ ) گری وازا
مجموعه تکنیکهای ضربه ای پا که به دو بخش کلی تقسیم می گردد:
گری وازا : مجموعه تکنیکهای لگدی که یک پا ثابت بر روی زمین قرار دارد.
توبی گری وازا: مجموعه تکنیکهای لگدی پرشی.
مائه گری وازا: مجموعه لگدهایی که به جلو اجرا میگردد.
یوکو گری وازا: مجموعه لگدهایی که به پهلو (جانبی) اجرا میگردد.
اوشیرو گری وازا: مجموعه لگدهایی که به پشت اجرا میگردد.
توبی گری وازا
توبی مائه گری وازا: مجموعه لگدهای پرشی که به جلو اجرا میگردد
توبی یوکو گری وازا: مجموعه لگدهای پرشی که به پهلو (جانبی) اجرا میگردد.
توبی اوشیرو گری وازا: مجموعه لگدهای پرشی که به پشت اجرا میگردد.
موروته گری وازا: مجموعه لگدهای پرشی دوبل که با هر دو پا به صورت دوبل و همزمان اجرا میگردد.
نیدان گری وازا: مجموعه لگدهای پرشی که با هر دو پا به صورت متوالی (پشت سر هم) اجرا میگردد